මෙම වාර්තාව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරීකරණයෙහි අවකාශීය ලක්ෂණ විශ්ලේෂණය කරයි. එහි ජනතාව සහ ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයක් ද මෙහි අන්තර්ගත වන අතර නගර ආර්ථිකය, නාගරික නිවාස, නාගරික සේවා, නාගර තුල හා නගරාන්තර සම්බන්ධතාවය සහ නාගරික ප්‍රවාහනය, දේශගුණික අවදානම සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව මෙන්ම නගර පරිපාලනය පිළිබඳව විමර්ශනය කර දක්වයි.

Spatial Attributes of Sri Lankas Urbanization

This chapter assesses the spatial attributes of Sri Lanka’s urbanization, drawing on research conducted in the nine provincial capitals. First, the chapter gives a brief historic perspective of urbanization. Second, it provides an account of the urban growth over time and compares approaches for monitoring urban growth and urban form. Third, it provides an assessment of the morphology of Sri Lanka’s cities, highlighting the challenge of urban sprawl and opportunities offered by compact cities. The assessment reveals some key findings requiring policy responses at the national and local level.

Sri Lanka’s urban areas in 2012
District

No. municipalities

Urban population

Number
Capital
Population of capital
Western
21
2,276,085
Colombo
561314
Eastern
8389,687
Trincomalee*
48351
Central
10274,204
Kandy
98828
Southern
7261,677
Galle
86333
Northern
6176,808
Jaffna
80829
Sabaragamuwa
4116,320
Ratnapura
46229
North Western
497,294
Kurunagela**
24833
Uva371,693
Badulla
42237
North central
150,595
Anuradhapura
50595
Sri Lanka
643,714,363


මූලාශ්‍රය - Data from Department of Census and Statistics

Notes: In the following cases the Capital is not the largest town in its Province: *The largest town in the Eastern Province is Kalmunai (pop. 99,893), followed by Batticaloa (pop. 80,227); ** the largest town in the North Western Province is Puttalam (pop. 45, 511).

Urban areas in 1995 (L) and 2017 (R) in Colombo Metropolitan Region (Western Megapolis)

මූලාශ්‍රය - SoSC Project

Resolving Sri Lanka’s urban paradox and developing a better understanding of the country’s cities is an important issue because policy makers are increasingly focused on urban development. Indicative of this trend, the Ministry of Megapolis and Western Development was inaugurated in 2015 to promote the Colombo Metropolitan Region as a sustainable urban conurbation and regional hub of trade and investment. In addition, key strategic documents, including Vision 2025 and Public Investment Programme 2017-2020, have positioned cities at the heart of the country’s development, and urbanisation as a powerful tool to rebalance economic opportunities to the conflict-afflicted Northern and Eastern Provinces  (GoSL, 2017a, 2017b).

Planning for a better urban future requires evidence-based policies that address challenges and harness the opportunities of urbanisation. The most obvious indicator of the urban data deficit is the widely ranging figures of the size and rate of growth of the urban population. The difference between an urban population of 18 per cent and 50 per cent suggests the absence of an appropriate, accepted definition of what constitutes an urban area. Such ambiguity presents significant barriers to understanding urban systems and so constrains effective urban policy making.   

Sri Lanka's urban population (as per cent of total) 1963 to 2012

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ලබාගත් දත්ත

අද වනවිට, ශ්‍රී ලංකාව තුල වාර්තාගත නිල නාගරික ජනගහනය ඉතා අඩු මට්ටමක පැවතීම හේතුවෙන්, ශ්‍රී ලංකාව තවමත් ඉතා අවම මට්ටමින් නාගරීකරණය වූ රටක් ලෙස සලකනු ලැබේ (මෙම නිගමනය මෙහි ඇතුලත් පරිච්ඡේදයෙන් පෙන්නුම් කරන පරිදි, වැරදි නිගමනයකි). එක්සත් ජාතීන්ගේ ආර්ථික හා සමාජ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ (UNDESA) මෑතකදී සිදුකල ලෝක නාගරීකරණය පිලිබඳ සංගණන දත්ත අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික ජනගහනය සමස්තයෙන් සියයට 18.5 ක් වන අතර එය නාගරීකරණය අනුව ලොව 11 වන අවම නාගරීකරණය වූ රට ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ස්ථානගත කර ඇත ( UNDESA, 2018). දකුණු ආසියානු අසල්වැසි රටවලට සාපේක්ෂව මෙරට වාර්තාගත නාගරීකරණය අනුපාතය ද ඉතා අවම අගයක පවතී : 2000-2010 කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික ජනගහනය වසරකට සියයට 0.5 ට වඩා අඩුවෙන් වර්ධනය විය - මෙය දකුණු ආසියාවේ වාර්තාගත ජනගහන වේගය අනුව හා ඉතා මන්දගාමී වර්ධනයකි. නාගරික වර්ධනය පිළිබඳ අතීතයේ සිදුකල නිවැරදි නොවන තක්සේරු කිරීම්, අනාගතයේ නාගරීකරණය පිලිබඳ ප්‍රක්ෂේපන සඳහා ද බලපාන අතර ප්‍රධාන නාගරික ප්‍රවණතා පිළිබඳ අවබෝධය සීමා කරයි: අතීත ප්‍රවණතා දෙස බලන විට UNDESA අනාවැකි පළ කරන්නේ 2015 සිට 2020 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික ජනගහනය වසරකට 1% ට වඩා අඩු වේගයකින් වර්ධනය වනු ඇති අතර 2050 වන විටත් ලොව අවම නාගරීකරණය වූ රටවල් අතර 12 වන රට ලෙස රැඳී සිටිනු ඇති බවයි.

Average annual rates of urban expansion (per cent) across the globe*

මූලාශ්‍රය - Sri Lanka, SoSC Project ; Others, Seto et al. (2014) * Sri Lanka reference period 1995-2017 for 9 provincial capitals; Others, 1970-2000

The SoSC spatial analysis revealed that the built-up area in and around Sri Lanka’s provincial capitals has expanded rapidly over the past two decades. On average, the 9 provincial capitals expanded at a rate of 6.48 per cent per year (Fig 2.4) driven by economic growth and population increase (See Box 2.1) The rate of urban expansion was faster than those observed in the cities of Europe, North America, Africa, India and, slightly lower than China (Seto et al. 2014). 

 

Annual growth rate of urban built-up area 9 Provincial capitals 1995-2017 (per cent)

මූලාශ්‍රය - State of Sri Lankan Cities Project

The AoI of all capitals were found to be far larger than the MC area, with large fringe areas lying outside the MC boundaries. When the fringe areas are taken into account, Sri Lanka’s the populations of the Provincial Capitals were far larger than official statistics suggests. In all cases, the fringe population was more than double the size of the MC population. In the case of Colombo the fringe of the agglomerated MCs of Colombo, Kotte and Dehiwala accounted for an estimated 2.3 million people, resulting in a total estimated population of 3.17 million people in the Colombo AoI. If the CMR (i.e. the Western Province) is included as the total urban area, then the city’s population doubles again. These results strongly suggest that city boundaries need to revised, and appropriately demarcated, to enable evidence-based urban planning. In the cases of Colombo, the definition of the city extent varies between 550,000 and over 6 million: the urban management implications for these different definitions are highly significant, particularly in terms of the delivery of public services (see Chapter 6).

තේමා සිතියම්
සිතියමේ විස්තර
Print
සිතියමේ විස්තර
සිතියම් සුචිය